ENRIQUE CARBALLEIRA

Berto García (Les Vegues, Corvera, 1975) ye autor de tres poemarios, editaos por Trabe: 'Ensin otra sida' (2005), 'Treslallende' (xunta Carlos Suari, 2007) y 'Manual contra'l vacíu' (2008), obra cola qu'algamó nel 2007 el Premiu Fernán Coronas. Tien amás bien d'obra espardío peles revistes lliteraries del país, como: 'El Canciu'l Cuélebre', 'Lletres Asturianes', 'Formientu o Entellunu'.

'Manual contra'l vacíu' ye'l so nuevu trabayu, ¿cómo lu definiría?
Como una guía pa cruciar esi ermu que, dacuando y ensin decatanos, médranos delantre casa. Estos poemes quieren ser buelgues, pa nun perdese ente'l sable y los problemes; finxos, colos qu'allegase contra un futuru, nel que tentar d'aldovinar el presente suel ser davezu un llabor en baldre. Atópense nestos versos R'espuestes', 'Tiempu', 'Llibertá', 'Camín' y 'Manes' (les cinco estayes en que se divide'l llibru). En xunto, tolo necesariu p'afuxir d'esa realidá gafa que, d'esmenu, t'arrodia; mancándote nel alma con golpes de llerza, silenciu, ausencia y fríu. Dexándote baldáu; ensin fuelgu. Hai nesti llibru un resume d'enfotos, una riestra de glayíos de vida o d'amueses de verdá.

¿La sociedá actual ye culpable de munchos d'estos «vacíos» que sufrimos?
Esta sociedá, que ye la de la información y la comunicación, con internet y otros recursos pa tar más cerca ye, paradóxicamente, la que fai más llargues les distancies ente les persones y más altes les muries ente nós, dacuando imposibles de blincar.

¿La poesía ye una forma d'enllenar estos 'vacíos'?
Pa mi la poesía ye un preséu de comunicación, ya qu'escribir ye perder el mieu a xuntar les pallabres, y cola poesía tento allegame al llector, qu'esti entienda'l mensaxe que-y tresmito, qu'haya una empatía ente los dos, enllenando asina esos vacios, esos furacos, esa falta de comunicación.

¿Nunca lu tentó la narrativa: novela o cuentu?
Non, de momentu nun di'l pasu a la narrativa. Nun sentí la necesidá de buscar otra forma de tresmitir les mios idees. Siéntome muncho más cómodu na poesía. Amás la narrativa necesita muncho más tiempu y una hestoria bien encadarmada, ello ye: muncho maxín y fuerces.

Usté ganó'l certame Fernán Coronas, ¿preséntase a munchos concursos?
Sí, suelo presentame a tolos que se convoquen: Acebal, Teodoro Cuesta, Fernán Coronas, Losada Rico y Uviéu. Fáigolo por actualizar los proyeutos lliterarios y probar suerte y asina, como nesti casu, da-y salida a los llibros cola so publicación. Los concursos son de les poques formes qu'hai de midir la calidá lliteraria, anque seya d'una forma suxetiva. Son un tipu de crítica lliteraria, dalgo que la nuesa lliteratura necesita pa medrar y sigue ensin topar.

¿Cree qu'hai muncha evolución ente los dos llibros qu'espublizó anteriormente y esti 'Manual contra'l vacíu'?
Hai la lóxica evolución d'un llabor nel tiempu, nel que vas meyorando la teúnica, les formes de dicir, los recursos. Tamién evoluciones en cuantes a los temes trataos, que nesti llibru son de mayor fondura y compromisu. Anque esti llibru ye frutu y continuación de los dos anteriores. Ensin ellos esti de xuru que nun esistiría. Son dos pasos necesarios pa poder dar esti terceru.

En 'Treslallende', xunto con Carlos Suari, abordaron la problemática de los asturianos que tienen que dir fuera a buscase la vida, ¿cómo surdió esti llibru y esta collaboración?
Bono, Carlos y yo somos collacios y fuimos dos lleendes urbanes per tierres de Castiella. Los dos vimos la necesidá y tuvimos el compromisu de dar voz a toa esa xente que sufría, como nós, el pesu de la distancia. Y pa ello qué meyor qu'emplegar la poesía pa cuntar qué se siente, en primera persona, nesti exiliu forciáu de la mocedá asturiana nesti sieglu XXI.
Dicir les verdaes

Por tantu la poesía pue ser un bon mediu reivindicativu.
Sí, polo menos pa mi, ye la meyor forma de dicir les verdaes que salen de les coraes, en dosis pequeñes, de forma direuta y fácil dixestión. Porque la poesía ye un preséu de comunicación, una ferramienta pa romper el silenciu y tresmitir verdaes y tentar xenerar una reaición nel llector.

¿Cómo ve'l mercáu de la poesía n'asturianu?
La poesía dientro de la lliteratura ye minoritaria y la lliteratura n'asturianu nun tien tampoco munchos llectores, asina que nun sé si podemos falar de mercáu. En narrativa sí qu'hubo dellos títulos qu'escosaron les sos ediciones y tuvieron que reeditase, nel casu de la poesía pémeque namás hai un exemplu de reedición: 'Un mes', de Berta Piñán. Con too y con eso sí qu'hai un bon númberu de llectores que s'averen a esti xéneru, que tán sollertes y esperen la edición de los nuevos poemarios.

Pongamos que s'atopa una llámpara maraviosa con xeniu y too, ¿qué-y pidiría pa la llingua asturiana?
Home, esta ye la última y la más cenciella: oficialidá; asina en mayúscules, acompañada d'una escolarización obligatoria en toles estayes educatives, unos medios de comunicación dafechu n'asturianu y una mayor dignificación y reconocimientu de toles persones y asociaciones que trabayen en defensa de la nuesa llingua. Ello ye, una braera normalización social, que ye lo que fai falta con urxencia pa qu'esta llingua nun muerra.

(d'El Comercio, 30-09-2008)